จอมยุทธต่าง ๆ ในยุทธจักรบู๊ลิ้มยังต้องหมั่นโคจรลมปราณและฝึกปรือฝีมือตามคัมภีร์ที่ไปค้นพบในถ้ำลึกลับโดยบังเอิญตอนโดนผู้ร้ายผลักตกเหว การเป็นหมอผ่าตัดเก่งก็ไม่ใช่แค่อ่านตำรา หรือครูพักลักจำให้เยอะ สิ่งสำคัญคือทักษะและการฝึกฝนสิ่งที่แอบจำมา แต่เราคงไม่มาเอาคนไข้เป็นที่ฝึกทักษะ ฝึกปรือพลังฝีมือเสมอไป บางอย่างเราต้องฝึกกับหุ่นจำลอง บางอย่างก็ฝึกกับสัตว์ทดลอง

หน่วยศัลยศาสตร์ทรวงอก ศิริราช มีอาจารย์ที่เป็นสุดยอดฝีมือทางการผ่าตัดหัวใจท่านหนึ่งคืออาจารย์สมชาย ศรียศชาติ อาจารย์เป็นคนที่มีทักษะในการผ่าตัดเยี่ยมยอด ใช้ทั้งมือขวาและมือซ้ายทำผ่าตัดได้ แต่อาจารย์มีข้อเสียในสายตาแพทย์ประจำบ้านคือไม่สอนเลย เวลาช่วยผ่าตัดเราจึงต้องจำทุกอย่างเอาเองว่าทำอะไรอย่างไร เมื่อเสร็จผ่าตัดตอนกลางคืนอยู่เวรในไอซียูเราก็ไปเอาบันทึกการผ่าตัด หรือ operative note ของอาจารย์มาอ่าน เพราะอาจารย์เป็นคนที่เขียน operative note ละเอียดมาก อ่านแล้วหลับตาเห็นภาพเลยว่าอาจารย์ผ่าอย่างไร เจออะไร ทำอะไรไปบ้าง

สมัยนั้นไม่มีหุ่นจำลอง หรือสัตว์ทดลองมาให้เราฝึกซ้อมฝีมือ เราเห็นอาจารย์สมชายมีเทคนิคแปลก ๆ ในการตัด ในการเย็บ เราต้องหาทางฝึกแบบนั้นบ้าง ที่เราอยากหัดมากคือการใช้กรรไกรตัดเนื้อเยื่อต่าง ๆด้วยมือซ้าย การเย็บด้วยมือซ้าย การเย็บการผูกในช่องแคบ ๆ หรือช่องลึก ๆ ให้เดากันว่าผมใช้อะไรเป็นที่ฝึกหัดวิทยายุทธ์

ช่วงที่ผมไปเรียนต่อคือปี พ.ศ.๒๕๓๐ ศิริราชทุบตึกผ่าตัดที่ชื่อว่าตึกตั้งตรงจิตรทิ้งเพื่อใช้สถานที่สร้างตึกสยามินทร์ ห้องผ่าตัดย้ายไปอยู่ที่ตึก ๘๔ ปีชั้น ๒ ส่วนไอซียูศัลยศาสตร์ทรวงอกที่เรียกว่าไอซียูตั้งตรงจิตรไปขออาศัยส่วนหนึ่งของไอซียูวิสัญญีวิทยาที่ชั้น ๑ ตึก ๘๔ ปี มีลิฟท์ระหว่างชั้น ๑ และ ๒ เวลาผ่าตัดเสร็จเราจะขนคนไข้ที่เต็มไปด้วยอุปกรณ์สารพัดชนิดทั้งท่อช่วยหายใจ ขวดน้ำเกลือสายน้ำเกลือ ๔-๕ สาย ขวดท่อระบายทรวงอกอีก ๒-๓ ขวดลงลิฟท์เข้าไอซียูโดยตรงเลย

การต้องไปอาศัยสถานที่ของหน่วยงานอื่นมีปัญหาคือความคับแคบ ห้องพักแพทย์เวรในไอซียูตั้งตรงจิตรเป็นห้องแคบ ๆ มีห้องน้ำห้องส้วมอยู่ภายใน เมื่อเปิดประตูเข้าไปจะมีโต๊ะทำงานเล็ก ๑ ชุด มีเตียงนอน ๒ ชั้น ๑ ตัว มีเครื่องปรับอากาศตั้งพื้น ๑ เครื่อง เรียกว่าเดินเข้าไปถ้าไม่นั่งที่เก้าอี้ก็ต้องนั่งบนเตียง หรือเปิดประตูเข้าห้องน้ำ ไม่มีพื้นที่เหลือทำอย่างอื่น เป็นรังหนูจริง ๆ

เวลาพยาบาลตามจะใช้เครื่องอินเตอร์คอมพ์แบบโบราณคือกดเรียกเป็นเสียงดัง ๆ ๓-๔ ที แล้วกดพูดเสียงก็อู้อี้ฟังไม่ค่อยรู้เรื่อง แต่ก็มีบ่อยครั้งที่หลับลึกพยาบาลกดเรียกเราก็ตะโกนตอบแล้วหลับต่อด้วยความอ่อนเพลีย จนพยาบาลต้องเดินมาเคาะประตูห้องเรียก

เช้าวันหนึ่งพี่สมรแม่บ้านไอซียูเข้าไปทำความสะอาดห้องนอนเวร แกเดินหัวเราะลั่นออกมาเรียกหัวหน้าพยาบาลไอซียูให้เข้าไปดูอะไรในห้องนอนเวร สิ่งที่แกเจอคือปลอกหมอนถูกเย็บถอดออกมาซักไม่ได้ ยังไม่พอหมอนยังถูกเย็บติดกับเบาะที่นอน ถูกต้องแล้วครับพวกผมขอยืมอุปกรณ์การเย็บแผล และกรรไกรเก่า ๆ จากห้องผ่าตัด แล้วฝึกหัดตัด เย็บ ผูกแบบพิสดารกับหมอนและเบาะ รอยเย็บเต็มไปหมดเพราะทั้งเย็บด้วยมือซ้าย เย็บด้วยการจับเข็มในมุมต่าง ๆ กันเพื่อให้เข้ากับพื้นที่ ส่วนการเย็บในช่องเล็ก ๆ แคบ ๆ เราใช้ผ้าก๊อซยัดลงไปในขวดยาคูลท์แล้วแหย่คีมจับเข็มลงไปเย็บผ้าก๊อซนั้น ส่วนการตัดนั่นก็ตัดผ้าปูที่นอนของหลวงแล้วเย็บซ่อมเอานั่นแหละครับ ทุกวันนี้เวลาเสื้อกางเกงขาดผมยังเย็บซ่อมเองได้อย่างสวยงาม ฮิ ๆๆ

ถ้าเป็นสมัยนี้เราคงได้รับรางวัลการคิดค้นนวัตกรรมใหม่ ๆ ของการฝึกหัดผ่าตัด มันเกิดจากข้อจำกัดของวัตถุดิบ จำได้ว่ามีเพียงครั้งเดียวที่ติดต่อขอเข้าไปทบทวนกายวิภาคศาสตร์ของอวัยวะภายในช่องอกด้วยการผ่าอาจารย์ใหญ่ในห้องแล็บกรอสส์

และมีการทดลองผ่าตัดในสุนัข ๒ ครั้ง เพื่อซักซ้อมทีมผ่าตัดเปลี่ยนหัวใจ ผมไม่ได้เข้าไปร่วมในการผ่าตัดสุนัขเพราะติดคนไข้หนักในไอซียู เลยเป็นความโชคดีของผม เพราะปรากฏว่าทั้งอาจารย์และแพทย์ประจำบ้านที่เข้าผ่าตัดโดนตัวหมัดกันคันคะเยอไปตาม ๆ กัน

นี่เป็นอีกประสบการณ์ของนายทหารหนุ่มของป๋าเหลิมชาติ ที่เข้าไปฝึกปรือพลังฝีมือด้านศัลยศาสตร์ทรวงอก ผ่าตัดหัวใจ ปอด หลอดเลือดใหญ่ในช่องอก เป็นช่วงที่ชีวิตเต็มไปด้วยทุกรสชาติจริง ๆ