ตลอดชีวิตของการเป็นหมอผ่าตัดผมแทบจะไม่เคยมีปัญหากับพยาบาลส่งเครื่องมือ หรือทีมวิสัญญีแพทย์วิสัญญีพยาบาลเลย เพราะผมถือว่านี่ไม่ใช่ลูกน้องผม ไม่ใช่บุคลากรที่กินเงินเดือนจากผม แต่ทั้งหมดคือผู้ร่วมงาน ผู้ที่อำนวยความสะดวกให้การผ่าตัดของผมผ่านพ้นไปด้วยดี การผ่าตัดจะดีหรือไม่ขึ้นกับตัวผมเองเป็นหลักทั้งทักษะฝีมือและวิชาความรู้ในหัวผม ผลการผ่าตัดจะดีหรือห่วยขึ้นกับตัวผมเองทั้งนั้น พยาบาลส่งเครื่องมือให้ดีแค่ไหน ถ้าผมห่วยเอง ผลการผ่าตัดก็ห่วย แต่ถ้าเขาส่งเครื่องมือให้ไม่ดี ถ้าผมเก่งจริง ส่งอะไรมาผมก็ใช้ได้ หมอผ่าตัดหลายคนจะมีความเครียดสูงเวลาผ่าตัด อารมณ์ฉุนเฉียวระบายกับคนใกล้เคียงในห้องผ่าตัดไปทั่ว บางคนปกติสุภาพเรียบร้อยแต่พอล้างมือปลี่ยนชุดผ่าตัดเปลี่ยนเป็นคนละคน เราเรียกว่าวิญญาณเสื้อเขียวเข้าสิง เพราะชุดผ่าตัดจะเป็นชุดสีเขียวเข้ม แต่ผมจะไม่เป็นแบบนั้น เวลาผ่าตัดผมจะผิวปากร้องเพลง เล่านิทาน แซวคนโน้นคนนี้ไปทั่ว ใครจะเดินเข้ามาดูผมผ่าตัดผมก็ไม่ว่า แต่มีรุ่นน้องพยาบาลห้องผ่าตัดที่รู้มือกันจะส่งเวรต่อกันว่าถ้าเวลาอาจารย์ปานผ่าตัดแล้วแกเงียบให้ระวัง แสดงว่าแกกำลังอยู่ในภาวะวิกฤติ ให้เตรียมเครื่องไม้เครื่องมือให้ดี เส้นเลือดใหญ่กำลังจะแตก หรือหัวใจกำลังเต้นไม่เป็นจังหวะ ฮิ ๆๆ ก็จะเล่าเรื่องสนุก ๆ ให้ฟังสัก ๒ เรื่อง เรื่องแรกเป็นเหตุการณ์เมื่อครั้งที่ผมเป็นแพทย์ใช้ทุนภาควิชาศัลยศาสตร์ โรงเรียนแพทย์ทางปักษ์ใต้ วันหนึ่งผมถูกพยาบาลห้องผ่าตัดตามบอกว่าหมอช่วยเข้ามาที่ห้องผ่าตัดหน่อย น้อง extern(นักศึกษาแพทย์ปี ๖) กำลังแย่แล้ว ผมเข้าห้องผ่าตัดก็พบว่าน้อง extern ผู้หญิงคนหนึ่งกำลังทำผ่าตัดไส้ติ่ง โดยมีอาจารย์ท่านหนึ่งคุม อาจารย์ท่านนี้มีชื่อเสียงโด่งดังเรื่องอารมณ์ฉุนเฉียวด่าทุกคนเวลาผ่าตัด ทั้ง ๆ ที่ตอนผ่าตัดเปิดเพลงของวงเยื่อไม้ฟัง ปรากฏว่าน้องผ่าเข้าไปแล้วหาไส้ติ่งไม่เจอ อาจารย์ท่านนั้นก็ยืนช่วยไปด่าไป น้องยิ่งเครียดแทบจะร้องไห้ไปผ่าตัดไป ผ่านไปชั่วโมงเศษก็ยังหาไส้ติ่งไม่เจอ จนสลับตำแหน่งอาจารย์มาเป็นคนผ่าตัด น้องเป็นคนช่วยก็ยังหาไม่เจอ บรรยากาศในห้องผ่าตัดเวลานั้นเงียบกริบเหมือนกับอยู่ในป่าช้ายามดึกที่ปราศจากเสียงหมาหอน แม้แต่เสียงเพลงเยื่อไม้ยังถูกปิด มีแต่เสียงด่าของอาจารย์เป็นระยะ ๆ ผมล้างมือเปลี่ยนชุดเข้าไปยืนแทนที่น้อง อาจารย์ท่านนั้นเงยหน้ามามองด้วยสายตาขุ่น ๆ ผมก็พูดดัง ๆ ว่าผมเข้ามาช่วยครับ ว่าแล้วผมก็เอาคีมพันผ้าก๊อซปัดลำไส้ สายตาผมเห็นไส้ติ่งแวบขึ้นมา ผมก็เอานิ้วล้วงไส้ติ่งขึ้นมากลางแผลผ่าตัด แอบได้ยินเสียงถอนหายใจของหลายคนในห้องผ่าตัด ผมเงยหน้าขึ้นพูดเบา ๆ กับอาจารย์ว่า เจอไส้ติ่งแล้ว อาจารย์ออกไปพักเถอะ เดี๋ยวผมสอนน้องต่อเองครับ ท่านไม่พูดไม่จาถอยออกไปจากเตียงผ่าตัด แล้วเดินออกไป บรรยากาศในห้องดีขึ้นทันที เริ่มมีเสียงนกกระจอกจุ๊กจิ๊ก ผมก็ให้น้อง extern เข้าไปแทนที่อาจารย์ในตำแหน่งของหมอผ่าตัด ส่วนผมอยู่ในตำแหน่งของผู้ช่วย แล้วก็สอนน้องทำผ่าตัดไส้ติ่งจนเสร็จ เมื่อเสร็จเรียบร้อยน้องขอบอกขอบใจผมใหญ่ที่ไปช่วยให้เธอผ่านพ้นภาวะวิกฤติ น้อง extern คนนี้เคยมีตำแหน่งเป็นผู้อำนวยการโรงพยาบาลใหญ่ของกระทรวงสาธารณสุขที่มีคนไข้โรคหัวใจเยอะที่สุด ปัจจุบันเป็นใหญ่เป็นโตขึ้นอีก เวลาเจอกันน้องจะทบทวนความหลังวันนั้นทุกครั้ง บอกว่าถ้าวันนั้นหนูไม่ได้พี่มาช่วยหนูคงตายแน่ เราจะหัวเราะกันอย่างสนุกสนาน เรื่องที่ ๒ เรื่องนี้เกิดขึ้นเมื่อผมไปทำงานเป็นหมอผ่าตัดในโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุขแห่งหนึ่งทางภาคกลาง ผ.อ.เป็นหมอผ่าตัดรุ่นพี่ที่ชื่อเสียงดีมาก ตอนที่เป็นแพทย์ประจำบ้านศัลยศาสตร์ที่ศิริราชจะได้ยินอาจารย์กล่าวถึงพี่คนนี้ในทางที่ดี ผมไปสมัครกลับเข้ารับราชการอีกครั้งหลังจากไปตกระกำลำบากอยู่ในภาคเอกชน ๒ ปี ด้วยความที่ทุนเดิมผมเป็นหมอผ่าตัดหัวใจ ผ.อ.แกบอกว่าเกรงว่าจะไม่มีงานให้ผมทำ ขอถามคำเดียวว่ายังผ่าตัดไส้ติ่งเป็นมั๊ย ผมก็ตอบว่าได้แน่นอน แต่ผ่าตัดอย่างอื่นคงต้องค่อย ๆ รื้อฟื้น ท่านก็รับผมเข้าเป็นหมอผ่าตัดที่ รพ.นั้น ช่วงนั้นมีหมอผ่าตัดประจำอยู่ ๓ คน ไม่รวม ผ.อ. พี่คนหนึ่งเกษียณผมเข้าไปเสียบแทนพี่ที่เกษียณ ผมต้องเปลี่ยนจากหมอผ่าตัดหัวใจเป็นหมอผ่าตัดทั่วไปทำทุกอย่างตั้งแต่หัวจรดเท้า มีอยู่อย่างหนึ่งที่ไม่มีคนทำคือผ่าตัดรักษากระดูกใบหน้าที่หักจากอุบัติเหตุ ผ.อ.เลยเป็นคนทำผ่าตัดเรื่องนี้เอง เมื่อผมไปอยู่ที่นั่น ผมเลยเข้าไปช่วย ผ.อ.ทำผ่าตัด วันแรกที่เข้าไปผมถึงรู้ว่า ผ.อ.ผมนี่เป็นคนระเบียบจัดมากเวลาผ่าตัด เริ่มจากต้องเปิดเพลงของนิตยา บุญสูงเนิน การปูผ้า การผ่าตัดทุกอย่างต้องเป็นไปตามขั้นตอน ๑-๒-๓ ของท่าน เหนืออื่นใดคือระหว่างการผ่าตัดทุกคนต้องเงียบห้ามพูด เรียกว่ายืนน้ำลายบูดกันเลย ทุกอย่างที่ว่ามาไม่ใช่ทางของผมเลย ผมยืนน้ำลายบูดได้ไม่นาน ผมก็เริ่มถาม ผ.อ.ว่าไอ้นั่นมันอะไร จะทำยังไงต่อ พอผมเอ่ยปากพูดบรรยากาศในห้องผ่าตัดที่มีเสียงนิตยา บุญสูงเนิน เหมือนกับจะเงียบสนิทเป็นป่าช้าอีกแล้ว ผ.อ.แกเงยหน้ามามองผมแบบสีหน้าหงุดหงิดเล็กน้อย แต่แกก็ตอบคำถามผม เท่านั้นยังไม่พอช่วยทำผ่าตัดไปได้สักพักผมก็ปากหมาตามสไตล์ พูดขึ้นมาว่านิตยาคอแห้งแล้ว เพราะเทปมันวนซ้ำหลายรอบ ทุกคนบอกว่าตอนนั้นคิดว่าระเบิดลง แต่ที่ไหนได้ ผ.อ.ท่านทำเป็นไม่ได้ยิน แล้วระบายอารมณ์ด้วยการสอนผมผ่าตัดจนเสร็จ ฮิ ๆๆ

หลังจากนั้นสักพักผมเริ่มปีกกล้าขาแข็ง พอมีผ่าตัดรักษากระดูกใบหน้าหัก ผมจะเข้าไปเริ่มผ่าตัดให้แกก่อนเพราะ ผ.อ.มักจะติดประชุม ติดรับแขก ติดเซ็นหนังสือ บ่อยครั้งที่พอท่านเดินเข้ามาในห้องผ่าตัดผมก็ทำเสร็จพอดี สุดท้าย ผ.อ.ก็เลิกเข้าห้องผ่าตัด และสั่งการไปว่าถ้ามีคนไข้กระดูกใบหน้าหักให้ปรึกษาผมได้เลย ผมก็กลายเป็นหมอผ่าตัดกระดูกใบหน้าไปโดยปริยาย ทั้งหมดที่เล่ามาก็เพื่อจะบอกว่าหมอก็คือคน แต่ละคนมีความเครียดในการทำงานต่างกันและมีการระบายความเครียดต่างกัน ส่วนผู้ร่วมงานวิชาชีพอื่นก็เช่นกันมีความเครียดจากงานของตนเองเช่นกัน การทำงานร่วมกันเป็นทีมจึงไม่ควรสร้างความเครียดให้ผู้ร่วมงานจากอะไรที่ไม่ใช่เนื้องาน โดยเฉพาะจากบุคลิกนิสัยส่วนตัวของเรา