หลายคนอาจจะคิดว่าหมอทำโน่นทำนี่ที่เป็นหัตถการเกี่ยวกับการรักษาเก่งกว่าพยาบาล ซึ่งผมคิดว่าไม่ถูกต้องทั้งทางทฤษฎีและปฏิบัติ

ผมจะเล่าให้ฟังแล้วลองใช้วิจารณญาณตัดสินเอานะครับว่าอะไรเป็นอะไร แต่สิ่งที่ผมเล่านี่ผมเอาจากประสบการณ์ของผมเองที่ไม่ใช่เด็กเรียน ไม่ใช่เด็กขยันนะครับ

ผมพยายามนึกทบทวนว่าตลอดระยะเวลาที่ผมเป็นนักเรียนแพทย์ ๘ ปี ซึ่งเรียนมากกว่าคนอื่นตั้ง ๒ ปีนะครับ(น่าจะเห็นน่าจะเจออะไรมาเยอะ) เราไม่มีการสอนวิชาหัตถการพื้นฐานให้นักเรียนแพทย์ในห้องเลคเชอร์ เราไม่เคยเรียนว่าการฉีดยาเข้ากล้ามเนื้อแต่ละตำแหน่งฉีดอย่างไร เราไม่มีการสอนว่าการฉีดยาเข้าเส้นเลือดฉีดอย่างไร เราไม่มีการสอนว่าการฉีดยาเข้าในชั้นไขมันใต้ผิวหนังหรือฉีดเข้าในผิวหนังทำอย่างไร เราไม่มีการสอนว่าการเจาะเลือดเจาะอย่างไร

เรารู้จักการเจาะเลือดตอนอยู่ชั้นปรีคลินิกเรียนวิชาชีวเคมีวิทยา(biochemistry) มีการทำแล็บเพื่อหาองค์ประกอบของเลือด ต้องใช้เลือดที่เจาะออกมาสด ๆ เราต้องผลัดกันเจาะเลือดเพื่อน การเจาะก็ไม่ได้มีการสอนเชิงทฤษฎีใด ๆ อาจารย์ที่คุมแล็บชีวเคมีก็จะบอกเราว่าเอาสายยางรัดเหนือศอกนะ แล้วเอาสำลีชุบแอลกอฮอล์เช็ดไปบนผิวหนังที่เห็นเส้นเลือดปูด ๆ เอาเข็มสวมเข้ากับไซริงจ์อย่าให้สัมผัสกับอะไรมันจะสกปรกติดเชื้อโรค จากนั้นก็เจาะลงไปที่เส้นเลือดปูด ๆ นั่นแหละแล้วดูดเลือดออกมา ก็ลองผิดลองถูกกับเส้นเลือดของเพื่อนกันไป

พอเราเรียนวิชาภูมิคุ้มกันวิทยา เราต้องฉีดสารบางอย่างเพื่อดูปฏิกิริยาทางภูมิคุ้มกันของร่างกายเช่นทำทูเบอร์คูลินเทสต์เพื่อดูว่ามีภูมิคุ้มกันต่อเชื้อวัณโรคหรือเปล่า เราต้องฉีดน้ำยาทดสอบเข้าที่ชั้นผิวหนังที่ท้องแขน ก็ฉีดกันเองแบบไม่รู้ทฤษฎี

ตอนที่อยู่ชั้นคลินิกเมื่อผ่านกองอายุรศาสตร์นักเรียนแพทย์ทุกคนจะต้องมีเวรไปเจาะเลือดคนไข้เพื่อส่งตรวจทุกเช้า แต่เอาเข้าจริงเรามักจะตื่นไม่ทัน พยาบาลประจำหอผู้ป่วยมักจะเจาะเรียบร้อยก่อนเราไปถึงหอผู้ป่วย ช่วงที่เป็นแพทย์ใช้ทุนเขามีระเบียบว่าการให้ยาเคมีบำบัดต้องให้โดยหมอเท่านั้น สำหรับผมก็ขอใช้บริการเพื่อนพ้องน้องพี่ที่เป็นพยาบาลให้ช่วยแทงเส้นไว้ให้ ผมผสมยาเสร็จก็เอาไปต่อให้คนไข้ได้เลย ไม่ต้องแทงเส้นเอง

รู้แบบนี้แล้วคุณ ๆ คนไข้ทั้งหลายยังจะเรียกร้องให้หมอไปฉีดยาให้ เจาะเลือดให้อีกหรือเปล่าครับ พยาบาลนั่นเขาเรียนทั้งทฤษฎีและปฏิบัติเลยนะครับว่าการฉีดยาต้องทำอย่างไร การเจาะเลือดต้องทำอย่างไร ไม่งั้นเขาจะเรียกว่า หัตถการพยาบาล หรือครับ

แต่หมอรุ่นใหม่นี่น่าจะดีขึ้นเพราะมีหุ่นจำลองให้ฝึกฝนเยอะมาก และมีการสอบ OSCE ซึ่งเป็นการสอบภาคปฏิบัติของการทำหัตถการต่าง ๆ ด้วย