เจ็บหัวหรือปวดหัวหรือซาเก๊ะกะปะลอไม่ใช่เรื่องกิ๊กก๊อก

หากมีอาการปวดหัว หน้าชาซีกเดียว หรือพูดไม่ชัด หรือปากเบี้ยว หรือแขนขาอ่อนแรงซีกเดียว อาการเหล่านี้บ่งบอกว่ากำลังมีอาการของโรคหลอดเลือดสมอง โรคหลอดเลือดสมองจะมี ๒ อย่างคือ ตีบกับแตก

โรคหลอดเลือดสมองตีบมักจะเกิดกับคนที่มีไขมันในเลือดสูงผิดปกติ โรคหลอดเลือดสมองแตกมักจะเกิดกับคนที่มีประวัติของความดันโลหิตสูง ทั้ง ๒ อย่างถือเป็นภาวะฉุกเฉินวิกฤติที่ต้องได้รับการตรวจอย่างละเอียดและรักษาให้ถูกทาง การตรวจพิเศษคือการทำเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมอง หรือ CT scan brain

หากได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคหลอดเลือดสมองตีบ และยังอยู่ในช่วง golden period คือไม่เกิน ๔ ชั่วโมงครึ่งนับตั้งแต่มีอาการ การรักษาจะให้ยาละลายลิ่มเลือด แต่ถ้าเกินระยะเวลานี้ไปแล้วการให้ยาละลายลิ่มเลือดจะไม่ได้ผล

ปัจจุบันอาจจมีหมอบางคนแนะนำให้ทำการสวนหลอดเลือดสมองเพื่อฉีดสีดูว่ามีการอุดตันที่ตำแหน่งไหน แล้วทำการดูดลากก้อนลิ่มเลือดออกมา มีหลักฐานเชิงประจักษ์ว่าได้ผลดีกว่าการให้ยาละลายลิ่มเลือด แต่หาหมอที่มีประสบการณ์ทำหัตถการนี้ได้น้อยคนในบ้านเรา

หากได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคหลอดเลือดสมองแตก จะมีเลือดออกในเนื้อสมอง ถ้าก้อนเลือดมีขนาดใหญ่ก็จะไปกดเนื้อสมองและเพิ่มความดันในกะโหลกศีรษะจนกลายเป็นอัมพาตอย่างรุนแรง หรือเป็นเจ้าชายนิทราหรือตายได้ การรักษาจึงเป็นการติดตามดูแลอย่างใกล้ชิดพร้อมที่จะทำการผ่าตัดเอาก้อนเลือดออก

เช่นกันหากมีอาการดังกล่าวสิ่งแรกที่ต้องทำคือพยายามหาคนมาช่วย แล้วโทร.แจ้งหมายเลข ๑๖๖๙ บอกรายละเอียดของคนไข้ อาการ และสถานที่ให้ชัดเจน เคยมีเรื่องที่เป็นอุทาหรณ์คือมีพยาบาลคนหนึ่งเกิดอาการปากเบี้ยวพูดไม่ชัด โทร.ไปแจ้ง ๑๖๖๙ เจ้าหน้าที่ฟังเสียงพูดแล้วหาว่าคนไข้เมาโทร.มากวนวางสายทิ้ง คนไข้โทร.กลับไปใหม่เจ้าหน้าที่ที่รับโทรศัพท์ก็ยังคงหาว่าคนเมาโทร.ไปกวน สุดท้ายคนไข้ตัดสินใจโทร.ไป ๑๙๑ ขอให้ตำรวจช่วย รายนั้นน่าเสียดายมากเพราะกว่าคนไข้จะถึงมือหมอก็เลยระยะเวลา golden period ไม่สามารถให้ยาละลายลิ่มเลือดได้แล้ว