คำให้การเด็กหัวตลาด ตอนที่ ๓๕ ความขัดแย้งของบรรพบุรุษ ๘

วันก่อนไปกินมื้อเย็นแบบฉันพี่ คือกินของพี่ เพราะลุงเชฏฐ สุเชฏฐ สุวรรณมงคล เลี้ยงน้อง ๆ ผมกับลุงป้องเลยตอบแทนด้วยการคุยโม้ความหลังครั้งวัยเด็กของพวกเรา ๓ คน ที่โตมาในฐานะญาติบ้านห่างกันไม่เกิน ๓๐ ก้าวอย่างเมามัน

ยายมล วไล(คณานุรักษ์) วัฒนายากร ยายของลุงเชฏฐ เป็นน้องสาวแท้ ๆ ของยายสร้อยทอง (คณานุรักษ์) วัฒนายากร ย่าของลุงป้อง ทั้ง ๒ คนต่างก็เป็นสะใภ้บ้านบน สามีเป็นพี่ชายน้องชายแท้ ๆ ลูกของทวดซิ้มฉุ้นฮวด และทวดตันเป้าเลี่ยง(คณานุรักษ์) วัฒนายากร ส่วนย่าผม ย่าเสริมสุข (วัฒนายากร) คณานุรักษ์ ก็เป็นลูกสาวทวดบ้านบน ตอนเด็ก ๆ พวกเราจะรู้ว่ายายมลไม่ชอบหน้ายายสร้อยทอง ถ้ามีโอกาสจะพูดเหน็บแนมผ่านหลาน ๆ ทุกครั้ง เรียกว่าพอยายสร้อยทองนั่งรถสามล้อผ่านหน้าบ้านยายมล ยายมลก็จะตะโกนว่า “อีคุณนาย นั่งรถสามล้อ” ฝ่ายยายสร้อยทองก็จะเมินไม่หันไปมองทางบ้านยายมล พวกเรา ๓ คนก็เลยคุยกันถึงที่มาที่ไปของความขัดแย้งระหว่าง ๒ พี่น้อง แล้วก็วิพากษ์วิจารณ์บรรพบุรุษกันอย่างสนุกสนาน

ความขัดแย้งเกิดขึ้นเมื่อ ๖๐ กว่าปีที่แล้ว ตอนที่อาสมพร วัฒนายากรจะแต่งงานกับอาสุวรรณา คณานุรักษ์ ยายสร้อยทองเล็งบ้านเก่าที่ถนนอาเนาะรูไว้หลังหนึ่งอยากจะซื้อให้เป็นเรือนหอของลูกชาย บ้านหลังนั้นเป็นมรดกของหลวงสุนทรสิทธิโลหะ (ตันจูเบ้ง) ที่ตกทอดไปยังยายโป้ห้อง สาครินทร์ ลูกของทวดตันซ่วนกีน้องสาวต่างมารดาของทวดตันเป้าเลี่ยงซึ่งมีปัญหาบาดหมางกัน ยายสร้อยทองจึงวานให้ยายมลผู้เป็นน้องสาวไปทำหน้าที่เจรจาขอซื้อบ้านหลังนั้นโดยมีข้อเสนอว่าหากยายมลไปติดต่อซื้อขายได้สำเร็จก็จะให้ใช้ไฟฟ้าฟรีตลอดชีวิต สมัยนั้นไฟฟ้าที่ปัตตานียังเป็นของเอกชนคือบริษัทธำรงวัฒนาจำกัด ซึ่งเป็นของยายสร้อยทองและสามีนั่นแหละ

ปรากฏว่ายายมลทำงานชิ้นนี้สำเร็จ บ้านหลังนั้นจึงได้รับการตกแต่งเป็นเรือนหอซึ่งก็คือบ้านเลขที่ ๑๙ อาเนาะรูในปัจจุบันนี้ คราวนี้ไม่รู้ด้วยเหตุผลกลใด ยายสร้อยทองเกิดเบี้ยวยายมล อาจจะเป็นเพราะลืมไปว่ารับปากอะไรไว้ หรือคิดว่าเอ่ยปากเล่น ๆ ไม่ได้จริงจังอะไร คงต้องฝากลุงป้องไปถามขอคำตอบจากยายสร้อยทอง พนักงานเก็บค่าไฟฟ้าของบริษัทธำรงฯ ไปยื่นขอเก็บค่าไฟฟ้า ยายมลเลยโกรธมากและไม่ยอมจ่ายค่าไฟฟ้า พอมีความขัดแย้งกันฝ่ายน้องสาวก็หาว่าพี่สาวเบี้ยวข้อตกลงก็ด่าแหลก ฝ่ายพี่สาวก็มีทิฐิของความเป็นพี่ก็ไม่ยอม จึงมีการส่งใบแจ้งหนี้ค่าไฟฟ้าไปยังบ้านยายมลทุกเดือน แต่ยายมลก็ไม่ยอมจ่ายสักสตางค์ และก็ไม่มีพนักงานไฟฟ้าคนไหนกล้าไปตัดไฟฟ้าที่บ้านยายมลเลย สองพี่น้องก็แขวะกัน เกทับกันผ่านบรรดาหลาน ๆ ตลอด

จนวันหนึ่งลุงเชฏฐถามยายสร้อยทองว่าโกรธยายมลทำไม ยายสร้อยทองบอกว่าไม่ได้โกรธพี่จะไปโกรธน้องได้อย่างไรกัน พี่เชฏฐก็ไปเล่าให้ยายมลว่ายายสร้อยทองไม่ได้โกรธยายมล แล้วยายมลจะไปโกรธยายสร้อยทองทำไม หลังจากนั้นไม่นานยายมลก็เป็นฝ่ายไปเยี่ยมยายสร้อยทองที่นอนป่วยแล้วคืนดีกัน แต่คืนดีกันได้ไม่เท่าไหร่ยายสร้อยทองก็จากโลกไป ยายมลก็ตามไปในเวลาไร่เรี่ยกัน

สำหรับยายมลนี่ได้ชื่อว่าเป็นคนขี้เหนียวในสายตาหลาน ๆ เลย ตอนผมเด็ก ๆ พ่อเลี้ยงไก่พันธุ์โร๊ดไอส์แลนด์ซึ่งเป็นไก่พันธุ์ไข่ พ่อเก็บไข่ใส่ถาดกระดาษแล้วให้ผมนั่งรถสามล้อตระเวนขายตามบ้านญาติทั่วเมืองปัตตานี จำได้แม่นเลยผมเข้าไปขายยายมล ยายมลแกหยิบไข่ไก่ขึ้นมาแล้วบ่นว่า “เอียดจัง เอียดจัง” ขอต่อราคา ผมบอกพ่อว่าวันหลังผมไม่ไปขายไข่ไก่ที่บ้านยายมลแล้ว แกขี้บ่น ฮิ ๆๆ

ส่วนเรื่องโรงไฟฟ้าของบริษัทธำรงฯนี่ก็ทำให้ญาติหลายคนโกรธยายสร้อยทอง เพราะว่าเวลาใครค้างค่าไฟฟ้า ผู้จัดการโรงไฟฟ้าซึ่งเป็นคนต่างถิ่นจะสั่งให้ช่างไปตัดไฟ บอกว่าคุณนายสร้อยทองสั่งไว้ว่าใครค้างค่าไฟฟ้าก็ให้ตัดไม่ต้องให้ใช้ไฟฟ้า มีญาติหลายคนที่โดนตัดไฟ ซึ่งเข้าใจว่าตัวยายสร้อยทองเองคงไม่ทราบว่าลูกน้องแอบอ้างชื่อไปแสดงอำนาจบาตรใหญ่กับคนทั้งเมือง

พวกเรานั่งเล่ากันแล้วก็หัวเราะขำบรรพบุรุษพวกเราที่ช่างมีทิฐิแรงกล้า ยอมหักไม่ยอมงอแม้แต่กับพี่น้องท้องเดียวกันด้วยเรื่องไม่เป็นเรื่อง แต่ไอ้เรื่องยอมหักไม่ยอมงอนี่มันส่งต่อมาถึงบรรดาทายาททุกรุ่นเลย ถ้าคิดว่าถูกแล้วไม่มียอมใคร

บันทึกวันที่ ๔ กันยายน พ.ศ.๒๕๖๒