คำให้การเด็กหัวตลาด ตอนที่ ๓๗ เรื่องของย่า

วันนี้ประชุมเสร็จ นั่งพักสมอง ปล่อยว่าง ๆ หยิบโน่นจับนี่ขึ้นมาดู เจอเศษกระดาษแผ่นหนึ่ง เป็นกระดาษที่หลุดมาจากอัลบั้มเก่าของปู่ อัลบั้มนี้เป็นที่เก็บรูปงานศพของย่าไว้ ผมนั่งอ่านข้อความที่ปู่เขียนบันทึกไว้

วันนี้ประชุมเสร็จ นั่งพักสมอง ปล่อยว่าง ๆ หยิบโน่นจับนี่ขึ้นมาดู เจอเศษกระดาษแผ่นหนึ่ง เป็นกระดาษที่หลุดมาจากอัลบั้มเก่าของปู่ อัลบั้มนี้เป็นที่เก็บรูปงานศพของย่าไว้ ผมนั่งอ่านข้อความที่ปู่เขียนบันทึกไว้ แล้วคิดว่าผมรู้เรื่องของย่าน้อยมาก จึงไปนั่งค้นสิ่งที่มีอยู่ในความครอบครองมาทบทวน แล้วเขียนมาเล่าสู่กันฟัง

ลายมือปู่อนันต์ คณานุรักษ์

ย่าผมชื่อเสริมสุข คณานุรักษ์ ชื่อเดิมของย่าคือ ซิมซุ่นขิ้ม วัฒนายากร ย่าตายตั้งแต่ผมอายุ ๕ ปี ความทรงจำของผมเกี่ยวกับย่าจึงมีไม่มาก แต่ยังจำเสียงเรียกของย่าติดหู ย่าจะเรียกผมว่า ลูกปาน ผมรู้ประวัติของย่าน้อยมาก เพราะย่าเป็นลูกผู้หญิง จึงไม่มีบันทึกเรื่องราวของย่าเลย ผมมีแต่บันทึกของปู่นิดเดียวว่าย่าเกิดวันอังคาร เดือน ๑๐ ปีชวด

พ.ศ.๒๕๐๔ ย่าอุ้มผมซึ่งมีอายุ ๔ เดือนครึ่ง

ผมเปิดปฏิทิน ๑๐๐ ปี ย้อนกลับไป ปีชวดที่น่าจะเป็นปีเกิดของย่าคือ พ.ศ.๒๔๔๓ วันอังคาร เดือน ๑๐ ไม่ระบุข้างขึ้นข้างแรม จะมี ๔ วันด้วยกันคือ วันที่ ๒๘ สิงหาคม ๒๔๔๓ และวันที่ ๔, ๑๑ และ ๑๘ กันยายน ๒๔๔๓ ตกลงว่าไม่รู้ว่าย่าเกิดวันใดใน ๔ วันนี้

ย่าเป็นลูกของทวดซิมฉุ้นฮวด วัฒนายากร และทวดตันเป้าเลี่ยง (คณานุรักษ์) ย่ามีพี่ชาย ๑ คนคือขุนธำรงพันธุ์ภักดี (ซิมซุ่นจ่าย) น้องชายถัดจากย่าชื่อนายซิมซุ่นลิ่ม วัฒนายากร จากนั้นเป็นน้องสาวเรียงกันไปคือ นางอวยพร(ซิมซุ่นเอ็ก) สูยะโพธิ นางดวงเดือน(ซิมซุ่นโอ๊ย) คณานุรักษ์ นางเปรมจิตร(ซิมซุ่นเอ้ง) จงรักษ์

ไม่มีใครเคยเล่าว่าชีวิตวัยเด็กของย่าเป็นอย่างไรบ้าง

ปู่บันทึกว่าวันหนึ่งฝันเห็นงูใหญ่ตัวหนึ่ง ทวดขุนจำเริญภักดี (ตันบั่นฮก) เลยถามว่าแอบไปชอบสาวที่ไหนบ้าง ปู่ตอบไปว่าแอบชอบซุ่นขิ้ม ลูกสาวเกาเป้า ทวดขุนจำเริญภักดี จึงให้ทวดขุนพจน์สารบาญ (ตันบั่นลก) ทำหน้าที่เถ้าแก่ไปเจรจากับทวดเป้าเพื่อขอย่าให้กับปู่

ปู่เขียนไว้ว่าแต่งงานเมื่อตอนอายุครบ ๒๐ ปีบริบูรณ์ ปู่เกิด พ.ศ.๒๔๓๙ แสดงว่าแต่งงาน พ.ศ.๒๔๕๙ แต่มาสะกิดใจตรงวันเกิดของลุงมานพ คณานุรักษ์ ซึ่งเป็นลูกคนโตของปู่กับย่า ลุงนพเกิดวันแรม ๖ ค่ำ เดือน ๘ ปีมะโรง ตรงกับ วันที่ ๒๐ กรกฎาคม ๒๔๕๙ คงจะเป็นการบันทึกผิดพลาดของปู่ ทำให้หายไป ๑ ปี

ที่แน่ ๆ ตอนที่ย่าคลอดลุงนพ ย่าเพิ่งจะมีอายุ ๑๖ ปีเอง นับว่ายังมีอายุน้อยมาก จากเศษกระดาษ ๑ แผ่นทำให้ผมต้องนั่งหาคำตอบหลายชั่วโมงเลย ใครช่วยผมหาข้อมูลของย่าเพิ่มเติมให้ผมหน่อยสิ

ปู่กับย่าในวัยหนุ่มสาว

บันทึกวันที่ ๖ กันยายน พ.ศ.๒๕๖๒

………………………….

หลังจากวันที่ ๖ กันยายน พ.ศ.๒๕๖๒ ผมโชคดีได้รับของล้ำค่าจากแต๊ก ภิยวัฒน์ วัฒนายากร เป็นภาพถ่ายบันทึกของทวดซิมฉุ้นฮวด วัฒนายากร พ่อของย่าผม บันทึกเขียนว่า “ซุนกิ้ม วันคาน ปีชูด เดือน ๑๐ เวลากลางวันนาฬิกาตี ๑๐ ขึ้น ๑๐ ค่ำ” เมื่อเปิดไปอีกหน้าจะเจอเขียนไว้ว่า “ซุ่นขิ้ม เกิดปีชูด เดือน ๑๐ ขึ้น ๑๐ ค่ำ วันคาร เวลากลางวันตี ๑๐ นาฬิกา” ซุ่นกิ้มหรือซุ่นขิ้ม คือย่าผมที่รู้จักว่าเดิมชื่อ ซิมซุ่นขิ้ม วัฒนายากร

จากบันทึกของทวดฮวดทำให้ผมได้ข้อมูลว่าย่าผมเกิดเวลา ๑๐ นาฬิกา วันอังคาร ขึ้น ๑๐ ค่ำ เดือน ๑๐ ปีชวด เต็มไปด้วยเลข ๑๐ เลย มันชัดเจนขึ้นมากเลย ผมก็อาศัยปฏิทิน ๑๐๐ ปี ย้อนกลับไปดูว่าตรงกับวันเดือนปี พ.ศ.ไหน มีปัญหาแล้วครับ ขึ้น ๑๐ ค่ำ เดือน ๑๐ ปีชวด มันเป็นวันจันทร์ ไม่ใช่วันอังคาร เวลาเกิดก็ไม่น่าจะทำให้สับสนวันเพราะเกิดเวลา ๑๐ นาฬิกา เวลากลางวันไม่ใช่ย่ำรุ่งที่อาจจะสับสนในการนับวัน ตกลงจะเอาอย่างไรกัน ระหว่างวันจันทร์ ขึ้น ๑๐ ค่ำ เดือน ๑๐ ปีชวด หรือวันอังคาร ขึ้น ๑๑ ค่ำ เดือน ๑๐ ปีชวด แต่ถ้าให้ผมฟันธง ผมคิดว่าเป็น วันอังคาร ขึ้น ๑๑ ค่ำ เดือน ๑๐ ปีชวด เพราะการจำวัน น่าจะจำได้แม่นยำกว่าข้างขึ้นข้างแรม ดูจากบันทึกทวดฮวดน่าจะมาจดบันทึกภายหลัง ไม่ได้จด ณ วันเกิดย่า จึงมีความคลาดเคลื่อนของข้างขึ้นข้างแรม ที่แน่ ๆ คือย่าเกิด เดือนกันยายน พ.ศ.๒๔๔๓

จากทั้งหมดผมจึงอนุมานหรือคาดคะเนแบบมีเหตุผลว่าย่าผมเกิดวันที่ ๔ กันยายน พ.ศ.๒๔๔๓