คำให้การเด็กหัวตลาด ตอนที่ ๔๕ บันทึกขอขมา ๑

หลังจากเขียนเล่าความขัดแย้งของบรรพบุรุษไปหลายตอนก็มีคนอยากให้เล่าต่อ เพราะไปอ่านบันทึกของขุนธำรงพันธุ์ภักดี และนางดวงเดือน (วัฒนายากร) คณานุรักษ์ ผู้เป็นน้องสาวซึ่งเขียนเมื่อวันที่ ๑๓ เมษายน ๒๕๒๑ เป็นบันทึกรายชื่อบรรพบุรุษและผู้ที่มีพระคุณที่ล่วงลับไปแล้วสำหรับการทำบังสุกุลอุทิศส่วนกุศลไปให้ บันทึกนั้นมีจำนวน ๔ แผ่น เป็นตัวพิมพ์ดีดมีรายชื่อเยอะแยะมาก ตอนที่น่าสนใจคือช่วงสุดท้ายบันทึกไว้ว่า…

…..อนึ่ง ขอเรียนต่อท่านคุณยายกิ้มเลี่ยง คุณลุงบั่นเซ้ง และคุณลุงบั่นยี่ ติ่วเบ่งอั้น คุณป้าหนู และพี่โปห้อง ตลอดคุณพี่คุณน้องทุกคนด้วย ว่าการที่ท่านผู้ใหญ่ของฝ่ายข้าพเจ้าเกิดผิดใจกันกับฝ่ายท่านมาแต่ครั้งอดีตนั้น ขอได้โปรดอโหสิต่อกันด้วยเถิด เพราะเป็นญาติด้วยกันทั้งนั้น โปรดอย่าถือโทษต่อกันเลย

ข้าพเจ้าจะตกแต่งสถานที่ตึกโบราณ เป็นที่ไว้ชื่อแสดงความเคารพทุกท่านในคราวเดียวกันเป็นการสะดวก ข้าพเจ้าจึงขอวิงวอนให้ท่านผู้ใหญ่ทั้งสองฝ่าย ได้โปรดอโหสิกรรมในความผิดพลาดของกาลอดีตที่ล่วงไปแล้วนั้นเสียเถิด โปรดอย่าได้ถือโกรธเคืองกันเลย เพราะลูกหลานทุกคนเดี๋ยวนี้ได้ติดต่อกันดีอย่างญาติแล้ว ซึ่งข้าพเจ้าผู้หลานจะขอบังสุกุลอุทิศส่วนกุศลให้แก่ท่านผู้ใหญ่ทั้งสองฝ่าย โปรดรับเอาส่วนบุญที่ข้าพเจ้าได้บำเพ็ญกุศลบังสุกุลอุทิศให้ในวันนี้ โปรดรับเอาเท่า ๆ กันทุก ๆ ท่านด้วย

และขอให้ทุกท่านประสพแต่ความสุขารมย์ในสถานอันเป็นที่ทิพยสุขของท่านนั้น ๆ ทุกประการตลอดนิรันดรกาล เทอญและประทานพรชัยมงคลให้สถานที่เคารพต่อบรรพบุรุษที่ข้าพเจ้าจะซ่อมแซมขึ้นใหม่ให้เรียบร้อยได้เป็นไปโดยสะดวก ดั่งดุจกาลก่อน เมื่อครั้งคุณก๋งหลวงสุนทรสิทธิโลหะ หรือคุณเจ๋าหลวงสำเร็จกิจกรจางวาง ผู้ต้นบรรพบุรุษจงทุกประการ เทอญ และโปรดอภัยแก่ข้าพเจ้าด้วยถ้ามีการผิดพลาดประการใด โปรดประทานอภัยและขอโทษด้วย…..

ถ้าอ่านแล้วคิดตามไปจะพบว่าเขียนบรรยายความรู้สึกที่ค้างคาใจมาเป็นเวลานาน และต้องเป็นเรื่องที่ใหญ่พอสมควร จนถึงขั้นที่ในบั้นปลายของชีวิตท่านทั้งสองต้องออกมาขอขมา ขออโหสิกรรมกันทีเดียว ลูกหลานของคุณปู่คุณตาคุณย่าคุณยายก็แทบจะไม่รู้รายละเอียดเรื่องนี้กันมากนัก ก็เลยตกเป็นหน้าที่ของผมที่จะต้องมาขยายความในฐานะที่ เสือ-ก รู้ ไปเสียทุกเรื่อง เรื่องนี้มันยาวพอสมควรผมคงจะต้องแบ่งเป็นตอน ๆ

ก่อนอื่นเรามาดูชื่อผู้ที่ถูกกล่าวถึงว่าเป็นใครกันบ้าง

…คุณยายกิ้มเลี่ยง คือนางกิ้มเลี่ยง ภรรยาคนที่ ๒ ของหลวงสุนทรสิทธิโลหะ (ตันจูเบ้ง)

…คุณลุงบั่นเซ้ง คือนายตันบั่นเซ้ง ลูกชายหลวงสุนทรสิทธิโลหะและนางกิ้มเลี่ยง

…คุณลุงบั่นยี่ คือนายตันบั่นยี่ น้องชายนายตันบั่นเซ้ง

…ติ่วเบ่งอั้น คือนายเบ่งอั้น ลูกเขยหลวงสุนทรสิทธิโลหะและนางกิ้มเลี่ยง

…คุณป้าหนู คือนางตันซ่วนกี ลูกสาวหลวงสุนทรสิทธิโลหะและนางกิ้มเลี่ยง ภรรยานายเบ่งอั้น

…พี่โปห้อง คือนางโปห้อง ลูกสาวนายเบ่งอั้นและนางตันซ่วนกี

หลวงสุนทรสิทธิโลหะ (ตันจูเบ้ง) บุตรชายคนโตของหลวงสำเร็จกิจกรจางวาง (ตันเตียงซิ่น หรือตันปุ่ย) และนางโก๊ยซ่วนเหนี่ยว เป็นผู้ที่ทรงอิทธิพลมาก วิลเลียม คาเมรอน ผู้ที่เขียนบันทึกการเดินทางชื่อ On the Pattani เรียกท่านว่าดาโต๊ะแห่งเหมืองแร่ เป็นเจ้าของเหมืองหลายแห่งในเขตถ้ำทะลุ ยะลา และยังทำหน้าที่เก็บภาษีเหมืองแร่และภาษีฝิ่น แต่หลวงสุนทรฯท่านอายุสั้น ท่านจากโลกนี้ไปด้วยอายุประมาณ ๔๐ ปีเท่านั้น

หลวงสุนทรสิทธิโลหะ (ตันจูเบ้ง) มีภรรยา ๓ คน คือนางหนูจีบ ณ สงขลา, นางกิ้มเลี่ยง และนางจิ๋น

กับนางหนูจีบท่านมีแต่ลูกสาวคือนางตันกี่เลี่ยง, นางตันหลินเลี่ยง, นางตันโป้เลี่ยง และนางตันเป้าเลี่ยง กับนางกิ้มเลี่ยงท่านมีลูกด้วยกันคือนายตันบั่นเซ้ง, นายตันบั่นยี่, นายตันบั่นเอ่ง และนางตันซ่วนกีหรือหนู กับนางจิ๋นท่านมีลูกด้วยกันคือนายตันบั่นเลื่อง

อันชื่อของบรรพบุรุษนั้นบางทีก็เรียกเพี้ยนกันจนสับสน เส่ง เส็ง เซ่ง เซ้ง เซ็ง มั่วมาก เรามีท่านที่ชื่อคล้ายกันคือตันบั่นเซ้ง ตันบั่นเส่ง

ตอนนี้เอาแค่พอรู้ว่าผู้ที่ถูกเอ่ยถึงในบทความขอขมาของคุณปู่ขุนธำรงพันธุ์ภักดี (ซิ้มซุ่นจ่าย วัฒนายากร) และคุณยายดวงเดือน (ซิ้มซุ่นโอ๊ย วัฒนายากร) คณานุรักษ์ เป็นใครกันบ้าง แล้วเราค่อยมาต่อกันตอนต่อไปนะครับ

บันทึกวันที่ ๑๓ กันยายน พ.ศ.๒๕๖๒